«πάντα έχω στὸ νου μου τὴν πολύ συμπαθητική για μέ μορφη σας»

 ΜΙΑ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΟΥ ΙΩΝΟΣ ΔΡΑΓΟΎΜΗ ΠΡΟΣ ΤΟΝ Κ. Π. ΚΑΒΑΦΗ

 

 

                                                       https://www.onassis.org/initiatives/cavafy-archive

 

Ο Ι. Δραγούμης, ιδρυτικό μέλος του Εκπαιδευτικού Ομίλου στην Αθήνα (έτος ίδρυσης 1910), «τασσόταν υπέρ μιας παιδαγωγικής μεταρρύθμισης στην Ελλάδα και ενός νέου σχολικού προγράμματος, με διδασκαλία των μαθημάτων στη δημοτική γλώσσα. Στην επιστολή του, με ημερομηνία 10 Σεπτεμβρίου 1910, ευχαριστεί τον Καβάφη για την αποστολή ποιητικής συλλογής του και ζητάει από τον ποιητή να στηρίξει τους σκοπούς του Εκπαιδευτικού Ομίλου». Το χειρόγραφο εκτίθεται στο Μουσείο-οικία του Κ. Π. Καβάφη στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου (στην οδό σήμερα 4 Rue C. P. Cavafy, πρώην Rue Sharm Εl Sheikh). Οι πληροφορίες από την ετικέτα της προθήκης όπου εκτίθεται η επιστολή. Ανήκει στη Συλλογή του Ιδρύματος Ωνάση/Αρχείο Κ. Π. Καβάφη.

Μεταγραφή-σχολιασμός: Νώντας Τσίγκας

      

                            10 Σεπτ. 1910

Ἀγαπητέ Φίλε, 

Ἔλαβα τὰ ποιήματά σας ποὺ μοῦ

ἔστειλε ἡ ἀδελφή μου Μαρίκα[1]

καὶ χαίρομαι ποὺ μὲ θυμᾶστε ἀκόμη.

Ἐγώ πάντα ἔχω στὸ νοῦ μου τὴν

πολύ συμπαθητική γιὰ μέ μορφή

σας καὶ γιὰ τὰ πολύ βαθειά sentis[2]

ποιήματά σας.

Ἤθελα νὰ σᾶς στείλω τὴ Σαμοθράκη[3] μου.

Καὶ ἤθελα ἐπίσης νὰ σᾶς παρακα-

λέσω νὰ μᾶς βοηθήσετε γιὰ τὸν

ἐκπαιδευτικό μας Ὅμιλο ἄν ἐγκρίνετε

τὴ γνώμη ὅτι ἔχει ἀνάγκη ἀπὸ μεταρ-

ρύθμιση ἡ παιδεία μας.

Ἐσεῖς ξέρω πὼς δὲν πολυανακατεύεστε

μὲ τοὺς ἀνθρωπους. Γι’ αὐτό σᾶς παρα-

καλῶ μόνο νὰ συστήσετε στὸν φίλο

σας κύριο Κ. Δέλτα[4] ἤ καὶ σὲ ἄλλους

νὰ ἀναλάβουν τὴν ἀντιπροσωπεὶα τοῦ

Ὁμίλου στὴν Αἴγυπτο ἄν θέλουν.

Ὁ κ. Ἀ. Μπενάκης[5] ποὺ ἦταν ἕνας

ἀπὸ τοὺς πρώτους τῆς Ἑφορίας τοῦ

Πρότυπου Δημοτικοῦ σχολείου[6] παραι-

τήθηκε ἐπειδή δυσαρεστήθηκε ὁ πατέρας

του ποὺ ἀνακατεύθηκε μὲ ἀνθρώπους

ποὺ «καταστρέφουν τὴ γλῶσσα».

Γι’ αὐτό σᾶς παρακαλῶ νὰ μᾶς

βοηθήσετε σεῖς. Ὅλοι ὅσοι συμφωνοῦν

ὅτι πρέπει κάπως νὰ ἀλλάξει τὸ

σχολαστικό ἐκπαιδευτικό μας σύστημα

πρέπει νὰ δώσουν τὸ χέρι τους καὶ νὰ

ἀποτελέσουν μιὰ δύναμη. Ἔχουμε ὡς

τὼρα καμμιά 400αριά μέλη καὶ μερικούς

δωρητάς. Ἡ συνδρομή τῶν μελῶν εἴταν

μόνο 5 δραχμές τὸ χρονο, ἐννοεῖται ὅμως

ὅτι δεχόμαστε καὶ περισσότερα μὲ ἰδιαί-

τερη εὐχαρίστηση. Προπάντων θέλουμε νὰ

κάνουμε πολλά-πολλά μέλη, ποὺ καὶ αὐτά

νὰ κάνουν γύρω τους προπαγάνδα γιὰ

τὸ ἔργο αὐτό, καὶ νὰ μᾶς βοηθήσουν καὶ

μὲ τὴν ἐργασία τους γιὰ τὴν ἐπιτυχία

τοῦ σκοποῦ μας. Θὰ σᾶς στείλουμε τὸ

καταστατικό μας σύντομα. Ἄν βγάλουμε

ἀργότερα ἕνα ἐκπαιδευτικό δελτίο θὰ παρακα-

λέσουμε ὅποιους μποροῦν, νὰ γράψουν τὶς

ἰδέες τους στὸ δελτίο αὐτό.

 

               Μὲ ἐξαιρετική ἐκτίμηση καὶ ἀγάπη

                                Ἴ. Δραγούμης

---

[1] Η Μαρία Στεφ. Δραγούμη  (1886-1939), σύζυγος Μ. Καζούλη, που ζούσε στην Αλεξάνδρεια.

[2] που τα αισθάνθηκα πολύ βαθιά

[3] Η Σαμοθράκη-Το νησί, εκδόθηκε στην Αθήνα το 1909.

[4] Θερμές ευχαριστίες για τις παρακάτω πληροφορίες στην αγαπητή φίλη συγγραφέα Μίτση Πικραμένου (βιογράφου των Ί.  Δραγούμη, Π. Δέλτα, Π. Μελά, Λ. Ριανκούρ) σχετικά με τον Κ. Δέλτα:  Ο αδελφός του Στέφανου Δέλτα (συζύγου της Πηνελόπης Δέλτα -Μπενάκη), Κωνσταντίνος, ήταν γιατρός και εργαζόταν στην επιχείρηση Μπενάκη. Ήταν πιστός δημοτικιστής και γραμμένος σε όλες τις κινήσεις των δημοτικιστών, ακόμα και στην εφημερίδα Λαός. Ο Κωνσταντίνος Δέλτα ζει πάντοτε στην Αλεξάνδρεια. Όπως και η μητέρα του, δεύτερη σύζυγος του πατέρα του Στέφανου το γένος Σπανδωνή, είχαν στηρίξει την Πηνελόπη όταν ζήτησε διαζύγιο για να παντρευτεί τον Ίωνα Δραγούμη.

[5] Ο Αντώνης Εμμ. Μπενάκης (1873-1954), αδελφός της Πηνελόπης Δέλτα, ευπατρίδης-ευεργέτης. Είναι ο ήρωας του βιβλίου της  «Ο Τρελλαντώνης» .

[6] Του Σχολείου θηλέων (Πρότυπο ανώτερο Παρθεναγωγείο) που διηύθυνε ο Αλέξανδρος Π. Δελμούζος (1880-1956) στο Βόλο. Ο Δελμούζος βρισκόταν σε στενή συνεργασία με τον Ί. Δραγούμη.