Οι, όχι και τόσο, φασιστικές προβλέψεις ενός …«πρωτοφασίστα»

 

 

Η «ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΙΣ», στο –ασφαλώς λογοκρινόμενο– 1^ο της τεύχος της Γ΄ Περιόδου, φιλοξενεί άρθρο του Ίωνος Δραγούμη*, ενός των συντακτών και ιδρυτή της, που λίγους μόλις μήνες πριν έχει επανέλθει στην Αθήνα μετά από σχεδόν τριετή εξορία του στην Κορσική και τη Σκόπελο (και όχι «αυτοεξορία στο Παρίσι» όπως εξακολουθεί να την χαρακτηρίζει, με αήθη τρόπο, ο Δρ. ιστορίας Αγτζίδης). Το άρθρο κλείνει με την παρακάτω παράγραφο. Αποτελεί οξυδερκή πρόβλεψη για το μέλλον αλλά και ιδεολογική παρακαταθήκη του Δραγούμη  που σε λιγότερο από δυο μήνες πρόκειται να λιντσαριστεί και να δολοφονηθεί από τους Γυπαραίους των βενιζελικών Ταγμάτων ασφάλειας, καταμεσήμερο μέσα στο δρόμο...

…Ἀλλ’ ἡ εἰρήνη του 1919-1920 θὰ ἀντιμετωπίσῃ μετ’ οὐ πολὺ τὴν ἀντίδρασιν τῶν νέων κοινωνικῶν ἀντιλήψεων, τῶν ὁποίων συνέπεια θὰ εἶναι ἡ, εἰς κάθε ἔθνος, κοινωνικὴ ἐπανάστασις ἢ τουλάχιστον μεταρρύθμισις τοῦ κρατοῦντος κοινωνικού καθεστῶτος, ἡ τάσις πρὸς πλήρη ἐθνικὴν οἰκονομικὴν καὶ πολιτικὴν ἀνεξαρτησίαν ἀπὸ τὴν ἐπιρροὴν τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν μεγάλων κρατῶν τοῦ ἀσκοῦν κηδεμονίαν καὶ ἡγεμονίαν ἐπὶ τῶν μικροτέρων καὶ ἀδυνατοτέρων, καὶ ἡ τάσις πρὸς συνασπισμὸν διαφόρων γειτονικῶν ἐθνικῶν μονάδων, ἐχουσῶν κοινοὺς ὅρους ζωῆς, διὰ νὰ ἀποτινάξουν τὴν κηδεμονίαν καὶ ἡγεμονίαν τῶν μεγάλων.

         Ἡ εἰρήνη τοῦ 1919-1923 εἶναι σταθμὸς τῆς ἱστορίας τῶν ἐθνῶν κατὰ τοῦτο, ὅτι εἰκονίζει τὴν ἀποκρυστάλλωσιν τῆς χωριστικῆς ἢ αὐτονομιστικῆς τάσεως τῶν ἐθνῶν, ὅσα ἀπέκτησαν ἰδίαν ἐθνικὴν συνείδησιν ἀνεξαρτήτως θρησκεύματος καὶ γλώσσης, καὶ προμηνύει συνασπισμοὺς ἐθνῶν εἰς ὁμοσπονδίας βασιζομένας ὄχι ἐπὶ κατακτητικῶν ἢ ἱμπεριαλιστικῶν διαθέσεων καὶ βλέψεων, ὄχι ἐπὶ δυναστικῶν συμφερόντων, ἀλλ’ ἐπὶ κοινῶν γεωγραφικῶν καὶ βιωτικῶν ὅρων καὶ ἀνάγκης οἰκονομικῆς αὐταρκείας. Αἱ νέαι κοινωνικαὶ ἀντιλήψεις, ποῦ ἐμορφώθησαν μὲ τὴν διάδοσιν τοῦ σοσιαλισμοῦ καὶ συνεργατισμοῦ, προδιαθέτουν τοὺς ἀνθρώπους κατὰ τρόπον ὥστε βαθμηδὸν καὶ κατ’ ὀλίγον νὰ μὴ ζητοῦν πλέον πολεμικὰς καὶ ἐμπορικάς κατακτήσεις, ἀλλὰ διατηροῦντες τὸν ἐθνισμόν των καὶ τὴν ἐθνικήν των αὐθυπαρξίαν νὰ ἐπιδιώκουν ὅρους ζωῆς πλέον ὑποφερτούς, περισσοτέραν γενικὴν ἄνεσιν καὶ εὐτυχίαν. Οἱ δὲ πόλεμοι τοῦ μέλλοντος θὰ εἶναι πόλεμοι ἐθνικῆς ἀμύνης καὶ πόλεμοι πρὸς ἀποτίναξιν οἰκονομικῶν καὶ πολιτικῶν ζυγῶν μὴ φυσιολογικῶν, μὲ τάσιν σχηματισμοῦ φυσιολογικών διεθνῶν συνασπισμῶν, ἐξαρτωμένων ἀπὸ κοινοὺς ἱστορικοὺς γεωγραφικοὺς καὶ οἰκονομικοὺς ὅρους.

Δ.[ραγούμης]

 

 

*Ίωνος Δραγούμη, «Ανασκόπησις των εξωτερικών γεγονότων της τελευταίας τριετίας», Πολιτική Επιθεώρησις, περίοδος Γ΄, φ. αριθ. 1, 7 Ιουνίου 1920, σελ. 3-15