Με τον Ίωνα Δραγούμη ταξιδεύοντας πάντα...

 

 

                                                                                                                                      [φωτ. Ν.Τ.]

 

Στους φίλους μου Κώστα Λαπαρίδη και Μαρία Ντίκου 

 

ΓΥΡΙΖΟΝΤΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΟΜΟΤΗΝΗ σήμερα, ύστερα από επίσκεψη−με την ευκαιρία που μας δόθηκε−  και στο Πόρτο Λάγος, δεν μπορούσα πάρα να θυμηθώ τις εντυπώσεις του Ίωνος Δραγούμη, από ένα ταξίδι του με πλοιάριο στο Θρακικό Πέλαγος, ενώ υπηρετεί πια στην Πρεσβεία της Ελλάδας στην Πόλη. Το απόσπασμα είναι από τα υπό δημοσίευση Τετράδιά του της περιόδου 1905-1908 που θα κυκλοφορήσουν εντός του 2028 με δικά μου: επιμέλεια, εισαγωγή, σχόλια, επίμετρο και με τον εκδοτικό  τίτλο «Η αγάπη έθρεψε τη ζωή μου».

Μάη 22 [1908], Πόρτο-Λάγος 

[…] Σήμερα ἀφοῦ ἐφύγαμε μέ τό πλοῖο ἀπό τήν Καβάλα περάσαμε κοντά στίς ἐκβολές τοῦ Νέστου, εἶδα τό πλακωτό Σαρισαμπάν[1] ἀριστερά καί δεξιά τήν ψηλή καί τή δασόφυτη Θάσο. Περάσαµε ἀνάμεσα σ’ ἕνα νησάκι (πού λέγεται, θαρρῶ, Θασοπούλα) καί στή στεριά. Εἶδα τά γνώριμα βουνά τῆς Ξάνθης καί τῆς Γιουμουλτζίνας[2], παραρτήματα τῆς μεγάλης Ροδόπης. Εἶδα καί τό Παγγαῖο. Τό Ἅγιον Ὄρος σήκωνε τή μύτη του ψηλά, πολύ ψηλά, ἐκεῖ πέρα, καί ὕστερα χάθηκε γιατί κρύφθηκε πίσω ἀπό τή Θράκη. Ξαναφάνηκε πάλι ὅταν φθάναµε στό Πορτολάγος, ἀλλά φάνηκε τώρα ἀπό τήν ἄλλη μεριά τῆς Θάσος. Ἡ Θάσο φαίνεται σφηνωµένη στή Ρούμελη[3] καί στερεωμένη ἀπό δυό μεριὲς μέ δυὸ δόντια. Πέρα εἶναι ἕνα δόντι, τό Ἅγιον Ὄρος· δῶθε εἶναι ἄλλο δόντι, ἡ ἄκρη τοῦ κόλπου τοῦ Πορτολάγου. Τά μάτια μου κυττάζουν καί ὅλο κυττάζουν· δέ χορταίνουν. Τό δείλι βλέπω τόν Ἴσμαρο[4]  ἀριστερά, στή στεριά, καί δεξιά τή Σαμοθράκη μέσ’ τή θάλασσα τή βαθειά χρωματισμένη ἀπό τό φῶς τό ἀπομεσημεριανό, καί ὁ οὐρανός εἶναι ξανθός ἀπό πάνω. Ἀπό τίς 2 μετά τό μεσημέρι βλέπω τή Σαμοθρᾲκη. Στίς 5½ ἦταν ἐκεῖ, στεκούμενη ἀντίκρυ μου, περήφανη καί ψηλή σάν τή Νίκη. Γυρεύω νά δῶ τή Λῆμνο, μά δέ φαίνεται· ἴσως τήν κρύβουν οἱ ἀτμοί γιατί ὁ ἀέρας δέν εἶναι πολύ διάφανος σήμερα.

 

 

                                                                                                                                                           [φωτ. Ν.Τ.]

 

[1] Το Εσκί Σαρί Σαμπάν ή Σαρί Σαμπάν. Η σημερινή Χρυσούπολη Καβάλας.

[2] Η Κομοτηνή

[2] Ή Ρουμυλία. Ο χώρος της Βαλκανικής χερσονήσου όπου κατοικεί το υπόδουλο γένος των «Ρωμιών» υπό Οθωμανική κατοχή.

[3] Το όρος Ίσμαρος. Η Ίσμαρος ήταν αρχαία παράκτια πόλη της περιοχής και είχε εποικισθεί από τους Κίκονες.