«Πήγε νά κάνη τή Λαμπρή καί τό Χριστός Ανέστη»...*

 

ΕΝΤΥΠΩΣΗ ΑΠΟ ΜΙΑ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΤΟΥ Ι. ΔΡΑΓΟΥΜΗ ΣΤΟ ΒΟΓΑΤΣΙΚΟ ΤΟΝ ΜΑΡΤΙΟ ΤΟΥ 1906...

 

Η βοσκοπούλα, ελαιογραφία σε καμβά, του βογατσιώτη λαϊκού ζωγράφου Αθανασίου Γ. Μπλιάγκα ή Ζωγράφου (Βογατσικό, 1880-Φλώρινα, 1941). Ανήκει στη συλλογή της οικογένειας Στέργιου Μπλιάγκα που κατοικεί στη Μηλίτσα (δημοτ. διαμέρισμα "Ίωνος Δραγούμη" του Δήμου Άργους Ορεστικού).
 

  

  

4 τοῦ Μάρτη [1906]

Βαθειά χαραγμένος μέσα μου, μὲ ἄσβυστο χαράκι καμωμένο ἀπὸ πυρωµένο ἕνα σίδερο, εἶναι ὁ καιρός πού ἤτανε κλέφτες στὰ βουνά καὶ μαζύ μὲ τὴν παλληκαριά καὶ τὴν κλεφτοσύνη ζοῦσαν τὰ δημοτικά τραγούδια. Ἀπ’ ὅλες τὶς περασμένες ἑλληνικές ἐποχές –ποὺ εἶναι ὅλες δικές μου–  πιὸ ἀληθινή, πιὸ φυσική (plus instinctive)1, εἶναι ἡ ἐποχὴ ποὺ στὸν Ὄλυμπο ἔβγαιναν κλέφτες καὶ ἤ τοὺς κυνηγοῦσαν ἤ τοὺς παραστέκουνταν oἱ ἀρματωλοί, καὶ τραγουδοῦσαν, στὶς ὧρες τῆς ἀπραξίας, τὴ «Λαφίνα» καὶ τὸ «Λαγιαρνί» ἤ μέσα στὰ χωριά χωριατοποῦλες χόρευαν·

         «Τὸ λὲν οἱ κοῦκκοι στὰ βουνά κ’ ἡ πέρδικα στὰ πλάγια.»

Εἶμαι ἀπὸ τὸ Μπογατσικό2 καὶ σὰν τὶ εἶδα πάλι, ἔνοιωσα καλλίτερα τὸν καιρό ἐκεῖνο ποὺ μ’ ἔχει μαγεμένο. Εἶπα χωρίς νὰ προσέχω· «καὶ σὰν τὸ εἶδα πάλι», σὰ νὰ τὸ εἶχα δεῖ κι ἄλλη φορά. Μὰ τὸ εἶδαν oἱ πρόγονοί μου, ὁ προπάππος μου ποὺ γεννήθηκε αὐτοῦ καὶ ἔπαιξε μὲ τὰ ἄλλα τὰ παιδιά τοῦ χωριοῦ, καὶ ἔρριξε τὸ λιθάρι. Τὸ εἶδαν οἱ πρόγονοί μου, τὸ ἴδιο δὲν κάνει τάχα; Ἕvα δὲν εἴμαστε τάχα κ’ ἐγώ καὶ κεῖνοι; Τὸ εἶδα πάλι τὸ Μπογατσικό ὕστερα ἀπὸ τόσα χρόνια ποὺ εἶχα ζήσει στὴν ξενητειά, καὶ λαχτάρα μ’ ἔπιασε. Πόθος μὲ κάτεχε νά πάγω στά Δραγουμέϊκα, στὸ μαχαλᾶ μας, ν’ ἀγοράσω τὸ σπίτι ποὺ γεννήθηκε ὁ προπάππος µου καὶ νὰ καθίσω αὐτοῦ.

               «Πῆγε νὰ κάνῃ τὴ Λαμπρή καὶ τὸ Χριστός Ἀνέστη

                νὰ ψήσῃ τὸ σφαχτάρι του, κόκκιν’ αὐγά νὰ φάῃ

                καὶ νὰ χορέψουν τὰ παιδιά, νὰ ῥίξουν στὸ σημάδι.»

Καὶ τώρα βγαίνουν στὸ βουνό τὸ Πάσχα καὶ ῥίχνουν στὸ σημάδι, τὰ παλληκάρια τοῦ χωριοῦ, καὶ χορεύουν οἱ νιές καὶ τὰ παλληκάρια.)

 ________________

1. πιο ενστικτώδης 2. Το Βογατσικό της Δυτ. Μακεδονίας. Αναφέρεται στη πρώτη του επίσκεψη εκεί τον Αύγουστο του 1904.

 

*Απόσπασμα από τον τελευταίο τόμο των αδημοσίευτων Τετραδίων του Ίωνος Δραγούμη (1905-1908), Η αγάπη έθρεψε τη ζωή μου, που έχει ετοιμαστεί προς έκδοση σε δική μου επιμέλεια-σχολιασμό.