Ενα κερι «της δραχμης» για τον Δραγούμη από τον ...δολοφόνο του!

  

ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ «ΕΜΠΡΟΣ», της 24 Μαρτίου 1922, στην 2η σελίδα, με τίτλο  «Η δίκη των φονέων του Δραγούμη — Η απολογία των κατηγορουμένων», διαβάζουμε λεπτομερές απόσπασμα της ακροαματικής διαδικασίας  της δίκης, της προηγούμενη μέρας.

Στις απαντήσεις του κατηγορούμενου Ξυδάκη παρουσιάζονται μερικές σπάνιες λεπτομέρειες, κατά πάσα πιθανότητα κατασκευασμένες, με τρόπο ώστε να αλλοιθωρήσει το βλέμμα του δικαστηρίου από τον Γύπαρη προκειμένου «να ξεπλυθεί» ο κύριος υπεύθυνος της δολοφονίας. 

Οι σκηνές όπως περιγράφονται (διορθώστε με αν πιστεύω λάθος...) παραπέμπουν στα τέσσερα Ευαγγέλια και στις ώρες που ο Χριστός, μετά από τη σύλληψή του στο όρος των Ελαιών, οδηγείται στον Πιλάτο και το Σταυρό.

Εντυπωσιάζουν όσα λέγονται για τον Μπενάκη, κυρίως όμως για το υποκείμενο που ακούει στο όνομα Σαρτζέτης. Αυτός, μετά το μακέλεμα, έχοντας ήσυχη ασφαλώς τη συνείδησή του,  μεταβαίνει στην ...εκκλησία (!), μαζί με το έτερον ευσεβές μέλος του αποσπάσματος (Ξυδάκης) που ήταν και κατηλανάφτης του ναού, για ν’ ανάψει ένα κερί στους Αγίους που τον βοήθησαν να  φέρει εις πέρας την αποστολή του και όχι ασφαλώς για να λάβει συγχώρεση. Το  κερί που ανάβει ο Σαρτζέτης είναι της δραχμής... 

 

Η ΑΠΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΞΥΔΑΚΗ

Καλεῖται ὁ κατηγορούμενος Ξυδάκης, ὅστις καταθέτει ὅτι τὴν 1 μ.μ. τελειώσας τὴν ὑπηρεσίαν του εἰς τὴν ἐκκλησίαν (Σημ. ὁ κατηγορούμενος ἦτο ἐκκλησιάρης), διετάχθη νὰ φυλάξῃ μὲ ὅπλον εἰς τὰ γραφεῖα τοῦ τάγματος. Ὀλίγον, ἀργότερον ἦλθεν ὁ Μπενάκης¹ ὁ ὁποῖος ἦτο τεταραγμένος καὶ ἔτρεμε τὸ σῶμά του δὲν ἤκουσεν ὅμως τί ἔλεγεν εἰς τὸν Γύπαρην καὶ τοὺς ἄλλους.

     Τὸ αὐτοκίνητον, τοῦ Δραγούμη ἦλθε κατόπιν καὶ ἐσταμάτησαν. Ὁ Δραγούμης ἐκοίταζε τὸν Μπενάκην, ὅτε οὔτος τὸν ἄντελήφθη καὶ τοῦ ἐφώναξε «Κατέβα κάτω· κατέβα κάτω», ἐνῷ ἄλλοι ἐφώναζαν «Πιάστε τὸν δολοφόνον». Τότε ὅλοι ἐφόρμησαν ἐναντίον του μὲ ξιφολόγχες καὶ περίστροφα, τοὺς ὁποίους δὲν ἐνθυμεῖται ἐκτὸς τοῦ Σαρτζέτη, ὁ ὁποῖος, τοῦ φαίνεται, ὅτι «ἔκανε νταηλίκια». Ὁ Μπενάκης ἐν τῷ μεταξύ ἀπεσύρθη μὲ τὸν Γύπαρην², αλλ’ ἰδών ὁ Γύπαρης, τὰ συμβαίνοντα πέριξ τοῦ Δραγούμη ἔτρεξε καὶ τὸν ἐπῆρε, τότε δὲ ὁ ἀείμνηστος εἶπεν εἰς τὸν Σειραδάκην³, ὅστις τὸν ὥθει «Γιατί μὲ σπρώχνεις;». Οὖτος δὲ τῷ ἀπήντησε «Δὲν βλέπεις ὅτι κινδυνεύει ἡ ζωή σου, ἀλλὰ ρωτᾶς γιατί σὲ σπρώχνω;». Οὔτω τὸν ἀνέβασαν εἰς τὸ γραφεῖον.

      Ὁ Γύπαρης, ὅστις εἶχε μεταβῇ μετὰ τοῦ Δραγούμη, κατῆλθε πάλιν καὶ μετέβη εἰς τὸ τηλέφωνον, εὐθὺς δὲ ἐφώναξε τὸν Σαρτζέτην, μεθ’ οὖ συνδιελέχθη ἰδιαιτέρως ὅστις ἀμέσως ἐζήτησε 10-12 ἄνδρας τῶν πολυβόλων διὰ νὰ πᾶν, συνοδεία στὸ Φρουραρχεῖον. Ὁ κατηγορούμενος ἰστάμενος πλησίον τῶν ἀνδρῶν τούτων, διετάχθη νὰ ἀκολουθήσῃ μὲ τὸ ὅπλον του. Ἡ συνοδεία αὕτη θέσασα ἐν τῷ μέσῳ τὸν Δραγούμην ἐπροχώρησεν, ἔξωθι δὲ τοῦ Τάγματος, ἰδών τὸν Χαλκιαδάκην⁴, τὸν συμπεριέλαβεν ἄνευ ὅπλου. Ὁ Δραγούμης ἐβάδιζε μὲ ψυχραιμίαν, κυττάζων κάποτε καὶ τοὺς φονεῖς του, δὲν ὡμίλησε δὲ ποσῶς. Εἰς τὸν δρόμον ἴδρωσε καὶ ἐσπογγίσθη μὲ τὸ μανδῆλι του ἔβγαλε δὲ καὶ τὸ πακέτο νὰ καπνίση, ἀλλὰ δὲν εἶχε σπίρτα καὶ τὸ ἔπανέθεσεν εἰς τὴν τσέπη του.

      Πρὶν νὰ φθάσουν πρὸ τῶν Στρατιωτικῶν Λουτρῶν, ὁ Σαρτζέτης διέταξε «τὰ ὅπλα στὰ χέρια ὅπως συνοδεύετε ἕνα ληστήν», ἔδερε δὲ τοὺς περιέργους οἱ ὁποῖοι παρετήρουν τὴν συνοδείαν. Οἱ δύο ἐπιλοχίαι ὠμίλουν διαρκῶς, ἐκατάλαβε δὲ ὁ κατηγορούμενος ὅτι κάτι θα συμβῇ.

        Πρὸ τῶν Λουτρῶν, ὁ Σαρτζέτης διέταξε «Γεμίσατε» καὶ ἔπιασεν ἀπὸ τὸ χέρι τὸν Δραγούμην, τὸν ὁποῖον διέταξε νὰ σταθῇ ἀπέναντι ταχέως. Ὁ δολοφονηθείς μετέβη εἰς τὴν ἄκραν τοῦ τοίχου καὶ ὁ Κίτσος⁵ τοῦ ἄδειασε 3 πυροβολισμούς διὰ περιστρόφου. Ὁ Δραγούμης ἐκλονίσθη δεχθεὶς τὰς σφαίρας καὶ ὅταν ἔπιπτεν ἐδέχθη τὰ πυρὰ τῶν ἀνδρῶν. Ὁ Σαρτζέτης ἅμα ἔπεσεν ὁ νεκρὸς, τὸν ἐπυροβόλησεν ἄνωθεν διὰ τοῦ περιστρόφου ἐννεάκις, ὁ δὲ λοχίας Κατσίγαρης πεντάκις. Διὰ τὴν πληγὴν ποὺ ἔφερεν εἰς τὸ στῆθος ὁ Δραγούμης, ὑποθέτει ὅτι προεκλήθη ἐκ τῶν ἐπανειλημένων σφαιρῶν ποὺ ἔπεσαν ὑπὸ τοῦ Σαρτζέτη στὸ ἴδιο μέρος.

     Εἰς τοῦ Θὼν ἐπέστρεψαν διὰ τοῦ αὐτοκινήτου τοῦ Πεζαζόγλου, τὸ ὁποῖον διήρχετο καὶ τὸ ἐσταμάτησεν ὁ ἐπιλοχίας. Ὁ ἀνθυπασπιστής Σαραντόπουλος εὑρεθείς ἐκεῖ τὴν ὥραν τῆς ἀναχωρήσεως των, ἠρώτησε διατὶ τὸν ἐσκότωσαν, καὶ ἀπήντησεν ὁ Σαρτζέτης «Πληρώνει τὸ αἷμα τοῦ Βενιζέλου».

      Κατὰ τὴν ἐπιστροφὴν ὁ ἀνθυπολοχαγός Σειραδάκης, ἠρώτησε «Τί ἐκάματε τὸν Δραγούμην, καὶ ὁ Σαρτζέτης ἀφελῶς ἀπήντησεν «ἐκύτταξε να φύγῃ καὶ τὸν σκοτώσαμε». Επιστρέψας στο Τάγμα ἐπῆγε καὶ εἶπε στὸν ὑπολοχαγ. Γιαννακάκην, ὅτι δεν ἐπυροβόλησε. Κατόπιν δὲ μετέβη εἰς τὴν ἐκκλησίαν.

ΠΡ. Ἦναψε καὶ κανένα κερὶ γιὰ τὸν Δραγούμη;

ΚΑΤΗΓΟΡ. Μάλιστα. Τῆς δραχμῆς.

       Ὁ κατηγορούμενος ἀπαντᾷ εἰς διάφορα ἐρωτήματα ἐνόρκων καὶ συνηγόρων καὶ ἡ συνεδρίασις διακόπτεται διά τινα λεπτά.

 

_____________

1. Κατηγορούμενος στη δίκη ως ηθικός αυτουργός.

 2. Κατηγορούμενος στη δίκη ως ηθικός αυτουργός. 

3. Κατηγορούμενος στη δίκη ως μέλος του εκτελεστικού αποσπάσματος  του  Γυπαρικού Τάγματος Ασφαλείας. 

4. Κατηγορούμενος στη δίκη ως μέλος του εκτελεστικού αποσπάσματος  του  Γυπαρικού Τάγματος Ασφαλείας. 

5. Κατηγορούμενος στη δίκη ως μέλος του εκτελεστικού αποσπάσματος  του  Γυπαρικού Τάγματος Ασφαλείας.