Ενα βιολί ακουγόταν στην Έδεσσα...

 

Πηγαίναμε πρωταπριλιά καθώς σκοτείνιαζε ο ουρανός κατά την Έδεσσα, των νερών και των μύλων, τα εργοστάσια της παλιάς της αίγλης, το ηρωικό παρελθόν και τους καταρράκτες της που πέφτουν ακόμα κι ερχόταν στο στόμα μου να το τραγουδήσω

Άμα δεις δυο κυπαρίσσια άμα ιδείς μυρτιές

μόνο να με συλλογιέσαι μόνο να με κλαις.

Σκεφτόμουν το μοναχικό δρόμο... Και πόσες φορές απαύδησα, κουράστηκα ή πικράθηκα. Ήμουν όμως τώρα μαζί με άλλους. Με τον καλό φίλο Πέτρο Μπέσπαρη φιλόλογο, ποιητή, συγγραφέα, ιστορικό-ερευνητή, δάσκαλο με ισόβια θητεία στη δημόσια μέση εκπαίδευση (ακόμα και στα σχολεία της Αριδαίας και των Γιαννιτσών στις δεκαετίες του ΄70 και του΄80), το γιο μου τον Γιάννη που οδηγούσε και τον Βασίλη τον φίλο του, παιδί μας κι αυτό, Εδεσσαίο βέρο… Πηγαίναμε για το χρέος μας στον Ίωνα. Αγάπη κινεί τις τελετουργίες μας αυτές και φιλοδοξία ουδεμιά, ελπίζω να το εννοούν οι πάντες αυτό. 

 

Η εκδήλωση αντάμειψε. Ήρθε κάμποσος κόσμος αναλόγως των συνθηκών (μεσοβδόμαδο γαρ και υπό ραγδαίαν βροχήν η εκδήλωση). Είχαν τη διάθεση να ακούσουν και να συζητήσουν έπειτα χωρίς εντάσεις ακόμα και στις διαφωνίες οι άνθρωποι που ήλθαν.

Και ήταν ανάμεσα σ’ αυτούς: Ομάδα πενταμελής, του διοικητικού συμβουλίου του Πολιτιστικού Μορφωτικού συλλόγου «Ίων Δραγούμης» του χωριού του Νομού Πέλλας Ίδα (Ναι! Από το φιλολογικό ψευδώνυμο του Ίωνος!). Νέα παιδιά με καθαρές μορφές που εμπνέουν εμπιστοσύνη και εγκαρδιότητα. Και εκπρόσωπος από την Κίνηση  δημοτών Έδεσσας «Ίων Δραγούμης». Με όλους ανταλλάξαμε δύο λόγια.

(Πικρά-πικρότατα έπιασα να λέω στον εαυτό μου: «Είδες; Δυο σύλλογοι  στην Έδεσσα φέρουν το όνομά του... Στο χωριό σου καημένε, το Βογατσικό –τόπο καταγωγής των Δραγούμηδων– ποτέ δεν υπήρξε ούτε ένα σωματείο, κάποια συλλογικότητα πολιτιστική  μ’ αυτό το όνομα... Μια αίθουσα έστω σε τάξη σχολείου που να ονομάζεται έτσι ή το ίδιο το σχολείο… Η προτομή του κρυμμένη κι αποσυρμένη από την πλατεία σε μια γωνιά στο πάρκο. Ποιοι ξέρουν εκεί κάποιο από τα βιβλία του, που εδώ και πέντε χρόνια τυπώθηκαν… ιδίως το τελευταίο, όπου εκείνος τόσα γράφει για το Βογατσικό…». Πλάνταξα και βάρυνα).

 

Ήρθαν κι άλλοι φίλοι και ήταν άψογη από κάθε πλευρά η εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο Μουσείο Γέσιου. Ευχαριστίες στον Πρόεδρο  του ΔΣ του Μουσείου, τον δικηγόρο κ. Φίλιππο Γκιούρο και τα στελέχη -προσωπικό που ήταν εκεί για να φροντίσουν το χώρο και να υποδεχτούν τον κόσμο. Ήταν ασφαλώς εκεί κι ο φίλος και συνάδελφος Στέλιος Δόλγυρας, που κρατάει, με τον μεγάλο του γιο το Γιώργο, το βιβλιοπωλείο «Χάρτινη Πολιτεία» που συνδιοργάνωσαν…

Και ήταν επίσης, αφήνω για το τέλος την καλή επίγευση,  ο …Σωτήρης Δραγούμης, που έσπευσε να μου συστηθεί. Πολυπράγμων, ανήσυχος και κεφάτος άνθρωπος χημικός μηχανικός, καθηγητής στα παλαιά ΤΕΙ της Κοζάνης, τώρα και …φοιτητής του φυσικού στο ΑΠΘ (!), ερευνητής της ιστορίας και μουσικός (ακορντεονίστας), χορωδός και χοράρχης της Μικτής χορωδίας «Η ηχώ των καταρρακτών» του Φιλοπρόοδου Συλλόγου Έδεσσας «Μέγας Αλέξανδρος».

Αυτά μου έφερε η βροχή και η πρωταπριλιά. Αναθάρρησα για τον Ίωνα και την υπό διάσωση μνήμη του.

Φεύγοντας, είχα στο νου μου την, όλο ενθουσιασμό φαιδρυνόμενη από ανθισμένο χαμόγελο και κάποια λεπταίσθητη μελαγχολία κρυμμένη πίσω της, μορφή του Σωτήρη Δραγούμη όταν  του έλεγα για το βιολί που έπαιζε ο Ίων στο Μοναστήρι τις νύχτες του 1903 και για τη φοίτηση του στο Κρατικό Ωδείο Αθηνών το 1895, όταν μου απάντησε μονομιάς: «Το ήξερα!».

Πίσω μας λαμπύριζε η πόλη και σαν να άκουγα πια τον Μάρκο Μέσκο (εχχ, βρε Μάρκο Μέσκο να ζούσες και να διάβαζες το  motto της έκδοσης, άλλο δεν ήθελα), μέσα από το μαύρο δάσος πια, να λέει:

Ποιος ήχος από τα μαύρα προβαίνει

—Το βιολί, το βιολί, το βιολί!*

 

 

*Από τις Ελεγείες, «Πέντε μερόνυχτα— Η μέρα χάνει παίρνει η νύχτα», Ίκαρος, 2004.