«Είμαι ενα άνθος της φυλης…»

 

Φανάρι, Η Μεγάλη του Γένους Σχολή. Αρχείο Ίωνος Δραγούμη, ΑΣΚΣΑ

 

[Πόλη, 1907] 

 

… ΗΡΘΑΝ ΑΛΛΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ ΚΑΙ Μ’ ΑΡΠΑΞΑΝ καί ἀγάπησα τή φυλή μου καί εἶδα πώς γεννήθηκα γι’ αὐτήν, καί ὄχι γιά ἄλλα πράγματα. Εἶμαι ἕνα ἄνθος τῆς φυλῆς, ἕνα συμπύκνωμά της, τήν ἀντιπροσωπεύω ὁλόκληρη, τά ὄνειρά της εἶναι ὄνειρά μου, καί ἐλπίδες μου οἱ ἐλπίδες της. Ἄv ἔχασε τήν ἐλπίδα της θά τῆς δώσω τή δική μου, καί πάλι ἀπ’ αὐτήν θά πάρω ἐλπίδα ἐγώ ἄν ἀπελπισθῶ. Ἄν δέν ἔχει τωρινό ἰδανικό ἤ ὄνειρο, κανένα ἡ φυλή μου, θά τῆς δώσω τά δικά μου ὄνειρα καί ἰδανικά, καί πάλι ὅμως τή δύναμη νά τά φτειάσω καί νά τά πλάσω τά ὄνειρά μου καί τά ἰδανικά μου, μέσα της θά τή βρῶ. Ἄv κουράσθηκαν τά μάτια της καί δέ βλέπει, καί δέ διακρίνει τί δυνάμεις ἔχει μέσα της, θά τῆς τές δείξω ἐγώ, ἀφοῦ ἐγὼ μέ τά δικά μου μάτια τίς βλέπω, καί τίς διακρίνω. Ἄν φόβος τήν ἔπιασε θά τῆς δώσω τήν ἀφοβία τή δική μου. Ὅ,τι τῆς λείπει θά τῆς τό δώσω ἐγώ καί πάλι ὅ,τι μοῦ λείπει ἐμένα, ἀπό κείνην θά τό πάρω. Θά κυττάζω, θά σκαλίσω, θά γυρέψω καί μέσα της βέβαια θά τά βρῶ.*

 

…Σέ μένα μέσα ἐνώνονται ὅλα, ὅλη ἡ ζωή τοῦ ἔθνους μου εἶναι δική μου ζωή. Βέβαια στό Φανάρι κανείς δέν εἶναι δημοτικιστής. Καί κανένας ἀπό τούς δημοτικιστές δέν εἶναι Φαναριώτης. Μά ἐγώ δέ χωρίζω τίς δύναμες τοῦ ἔθνους μου, καί τά κόμματα δέ μέ κομματιάζουν ἐμένα. Ὅλα τά κόμματα τοῦ ἔθνους μου, χώνονται μέσα μου καί γίνονται ἕνα, καί μ’ ἀρέσει πώς ἀπό μιά ὥρα στήν ἄλλη πετῶ ἀπό τό Φανάρι (τήν καθημερινή πολιτική) στούς δημοτικιστές (τήν πιό βαθειά πολιτική, τήν αἰώνια). Παντοῦ μπορεῖ νά εἶμαι, παντοῦ νά πηγαίνω ὅπου βλέπω κάποιο φανέρωμα ἐθνικῆς ζωῆς. Ὅλα εἶναι δικά μου.**

 

*Αδημοσίευτα Τετράδια Ίωνος Δραγούμη (1905-1908). Απόσπασμα από την εγγραφή της Αὐγούστου 1 1907. **Αδημοσίευτα Τετράδια Ίωνος Δραγούμη (1905-1908), Απόσπασμα από την εγγραφή της 14 Αὐγούστου 1907. Μεταγραφή: Νώντας Τσίγκας].